duy vật luận
Định nghĩa
- Danh từ:
- Học thuyết triết học cho rằng vật chất là tính thứ nhất, có trước và quyết định ý thức: "Duy vật luận" là một trường phái triết học khẳng định bản chất của thế giới là vật chất. Vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức con người và là nguồn gốc sinh ra ý thức.
- Quan điểm đối lập với duy tâm luận: "Duy vật luận" đối lập trực tiếp với "duy tâm luận" - quan điểm cho rằng ý thức, tinh thần là tính thứ nhất.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Chủ nghĩa Mác dựa trên nền tảng của duy vật luận biện chứng. (Học thuyết này phát triển từ quan điểm duy vật truyền thống.)
- Nhà triết học đó là một người theo thuyết duy vật luận. (Ông ấy tin rằng thế giới vật chất là thực tại khách quan.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Duy vật luận biện chứng": là sự kết hợp giữa thế giới quan duy vật và phương pháp biện chứng, do Karl Marx và Friedrich Engels phát triển.
- Duy vật luận biện chứng xem xét sự vật trong mối liên hệ phổ biến và sự vận động, phát triển không ngừng.
"Duy vật luận lịch sử": là sự vận dụng nguyên lý duy vật vào lĩnh vực nghiên cứu xã hội, lấy quan hệ sản xuất làm cơ sở.
- Duy vật luận lịch sử giải thích sự phát triển của các hình thái xã hội dựa trên sự phát triển của lực lượng sản xuất.
Biến thể và từ gần giống
Duy vật (tính từ/danh từ): thuộc về hoặc người theo chủ nghĩa duy vật.
- Anh ấy có quan điểm duy vật về sự sống và cái chết.
Chủ nghĩa duy vật (danh từ): cách gọi khác, đồng nghĩa với "duy vật luận".
- Chủ nghĩa duy vật đã có lịch sử phát triển lâu dài từ thời cổ đại.
Từ đồng nghĩa
- Chủ nghĩa duy vật: Cách gọi phổ biến, có nghĩa tương đương.
- Thuyết duy vật: Cách gọi nhấn mạnh vào học thuyết.
Từ trái nghĩa
- Duy tâm luận: Học thuyết triết học cho rằng ý thức, tinh thần là tính thứ nhất.
- Chủ nghĩa duy tâm: Cách gọi khác của duy tâm luận.
Thành ngữ/Cụm từ liên quan
Quan điểm duy vật: Cách nhìn nhận thế giới theo lập trường của duy vật luận.
- Ông ấy phân tích vấn đề với một quan điểm duy vật rõ rệt.
Thế giới quan duy vật: Hệ thống quan niệm về thế giới dựa trên nguyên tắc của duy vật luận.
- Thế giới quan duy vật giúp con người nhận thức khách quan về hiện thực.